‘Urbanismo’

O dereito á cidade. IV xornada: movementos sociais e espazo público

O DEREITO Á CIDADE.

IV xornada: Movementos sociais e espazo público.

Este sábado día  5 de abril a partir das 17:30h:

18h “Urbanismo e xénero” María Novas

18:30h Dereito á cidade no capitalismo contemporâneo: espazo público e control social.  Borxa Colmenero.

19h Pausa

19:30h As loitas pola cidade e o sitio dos corpos. Carlos Diz Reboredo.

20h Mesa de debate

‘A transformación do noso hábitat baixo o ollo crítico da perspectiva de xénero’, María Novas, arquitecta, é membro de ‘dexeneroconstrución’, un proxecto principalmente divulgativo que pretende achegar a perspectiva de xénero a arquitectura e a sociedade. O fin é o de combater as dinámicas culturais dominantes que ó longo dos anos omitiron as necesidades dos sectores máis vulnerables da sociedade (maiores, mulleres, crianzas…) para, en definitiva, construír cidades máis inclusivas.

“Direito à cidade no capitalismo contemporâneo: espaço público e controlo social” Borxa Colmenero, avogado.

Pretende-se expor, brevemente, as transformações que se produziram no capitalismo contemporâneo, em relação à expansão da “racionalidade neoliberal” sobre o espaço público e o território, numa sorte de fábrica social. Ao tempo que se deslocaram os dispositivos de controlo, dos espaços fechados para os espaços abertos, convertendo às cidades em autênticas cárceres sociais, contras as que parece que só cabe articular um direito à cidade num sentido amplo, de auto-organizaçom e auto-gestom do território.

 

“As loitas pola cidade e o sitio dos corpos” Carlos Diz Reboredo antropólogo, colabora en Zoopolitik.

Partindo da base de que a cidade ten sido historicamente lugar de encontro, conflito e diferenza, lugar do posible e do perigoso, e que a súa trama urbana non fai senón espacializar un conxunto de escenarios do corpo en permanente interacción, nesta presentación atenderemos ás relacións entretidas entre os movementos sociais e a cidade, ás súas transformacións actuais e ás súas formas de protesta, tratando de compreder os seus cambios e interpretar os seus desafíos.

II Xornada do ciclo de Urbanismo e Participación: O DEREITO Á VIVENDA

O vindeiro sábado 1 de febreiro, a partir das 17:00 h., terá lugar a II Xornada do ciclo Urbanismo e Participación, baixo o título O dereito á vivenda.


Vivir é un dereito, ter casa tamèn
, por Héctor Tejón
Xúntanse números co mesmo ritmo que se invisibilizan realidades. 300.000 vivendas baleiras son activos financieiros que desangran a historia económica de Galicia. O abstracto dereito a propiedade instaurase no social, antes que o concreto dos non-dereitos ás nosas vidas se non temos cartos. Reflexionamos no momento do desafiuzamento sobre a historia condicionada e esquencida das voces silenciadas. Por iso re-pensamos. Por iso, movémonos.

Alternativas non especulativas de acceso á vivenda: as cooperativas uruguaias, por Jimena Varela
O sistema do cooperativismo por axuda mutua nace en Uruguai nos anos 60, e na súa longa andadura tense convertido, por medio da federación que as aglutina, nun poderoso movemento social e actor político. Trátase de moito máis que construir vivendas, levando servizos e equipamentos aos barrios onde se sitúan, e fortalecendo lazos de solidariedade entre a sociedade fronte ao modelo individualista imperante. Faremos un repaso das tipoloxías de cooperativas, das claves do seu éxito e das potencialidades e problemáticas que afrontaría unha adaptación do modelo en Galicia.

Proxección de Ficción inmobiliaria, do colectivo Hand Left Rotation
Neste collage de ficcións no que a cidade e os seus habitantes son os protagonistas, escóndese o rexistro dos conflictos urbanos asociados ao modelo socioeconómico dunha época. Do mesmo xeito, os seus desenlaces proxectan un abanico de solucións só limitadas pola imaxinación. Quizais podamos apreciar o cine de ficción polas súas revelacións documentais e darlle novas resonancias e significados a este suxerente orde narrativo.

Qué distingue a xentrificación doutros procesos de especulación inmobiliaria, por Xoán Mosquera.
A xentrificación aparece coma o último rostro dunha longa historia de obtención de renda privada a partir dos procesos de renovación urbana. Nas cidades postindustriais o valor inmobiliario de explotación vai directamente conectado á producción de vida social coma renda de monopolio. A expectativa sobre o solo xa non se limita á relación entre o control da súa titularidade e a localización dentro da trama urbana, mais ben agora centra a súa atención sobre o plusvalor que proporciona unha determinada rede de convivencia e afectos que compoñen iso que chamamos veciñanza.

Se outros procesos de desenrolo urbano exemplifican ben o libre fruxo de capitais dunha econonmía neoliberal, na xentrificación brilla particularmente a globalización do fruxo de ideas productoras de vida social. A xentrificación encarna con mais complexidade que calquera outro proceso urbano, a alimentación que a economía da globalización precisa da reformulación do que entendemos coma local.

Se o que caracteriza este tipo de proceso, é partir da apropiación do atractivo ‘ambente urbano’ que produce unha determinada rede de convivencia (barrio), asociado á actividade da vangarda social dos sectores productivos mais característicos da economía postindustrial: onde arrincarían as complicidades e consentementos para este proceso? Nun proceso deste tipo, quén podemos considerar coma o primeiro axente xentrificador? Cando estamos na necesidade de redefini-lo concepto de clase, é plantexable a súa contestación coma loita de clases?

Proxección do documental ‘Carga de dignidade’

O vindeiro venres 31 de xaneiro, ás 20:30 h., proxectarase, por primeira vez en Vigo, o filme Carga de dignidade, que recolle unha acción artística popular na que miles de
persoas de Ferrol encheron de pezas de roupa máis de mil metros da reixa de Navantia.
O documental, dirixido por Xosé Bocixa, recolle os feitos que tiveron lugar o pasado 2 de xuño de 2013, cando unha acción unitaria, insólita en Ferrol, onvocada polo colectivo de creadores Radio Buguina co apoio de máis de 30 organizacións de Ferrolterra, conseguiu que varios milleiros de persoas se achegaran á reixa de Navantia para pendurar unha peza de roupa.
Seguindo o exemplo dos buzos de traballo que os despedidos tiñan espetado nos ferros que cercan a factoría, os cidadáns de Ferrol conseguiron encher con roupa máis dun quilómetro de valado nunha acción artística e reivindicativa a prol do Naval.
Durante a acción, Radio Buguina emitiu un programa de radio con varias entrevistas e a música ao vivo de Mercedes Peón, María Manuela e moitos máis. A día de hoxe a reixa segue viva, coas pezas de roupa aínda penduradas e degradadas polo paso do tempo.
O filme será presentado polo seu director, Xosé Bocixa, ademais de por outros membros de Radio Buguina: o escultor Pepe Galán, o profesor Anxo Varela e o deseñador Pepe Barro. Tamén contaremos coa presenza do escritor Anxo Angueira.

Pódese ver a promo do documental aquí.


Xornada I: Facer noso o patrimonio. A quen pertence a memoria?

Facer noso o patrimonio. A quen pertence a memoria?


Achega virtual ao patrimonio de Vincios e da serra do Galiñeiro. Iago Valverde. Cartografías sensibles.
Cartografías Sensibles é un proxecto que aposta pola defensa e a posta en valor do patrimonio da parroquia de Vincios e da Serra do Galiñeiro. Trátase dunha achega virtual a unha realidade territorial rica e complexa a través de mapas que nos fan descubrir historias, topónimos, muíños, covas, penedos, xacementos arqueolóxicos, lendas, músicas e tantos outros elementos que configuran a identidade deste lugar.

O Patrimonio dos vencidos: arqueoloxía en comunidades subalternas. Xurxo M. Ayán Vila.
A partir da nosa experiencia etnoarqueolóxica e de Arqueoloxía do Pasado contemporáneo en Etiopía, Chile e Guiné Ecuatorial intentaremos amosar a complexa realidade da Xestión do Patrimonio en contextos rururbanos coloniais e postcoloniais. O papel do Estado e da ciencia nesas realidades non é moi diferente da política “desarrollista”e tecnocrática desenvolta en España no século XX, marcada pola minusvaloración das comunidades campesiñas e a anulación de práticas democráticas comunitarias. Este proceso histórico desenvolveuse tamén coa oposición e resistencia dos grupos subalternos. Neste senso interpretamos os modelos alternativos de xestión do Patrimonio que están xurdindo dende abaixo en Galicia nos últimos anos, algúns dos cais se recollen na segunda parte desta nosa ponencia.

Arqueoloxía social, comunicación pública e redes interactivas: tres experiencias complementarias. Manuel Gago
O patrimonio cultural é por definición un ben e equipamento público e, xa que logo, suxeito a determinadas condicións de transparencia; pola natureza científica da súa intervención, é preciso ferramentas e estratexias de divulgación que non só difundan coñecemento, senón que abran o debate a nivel social cal é a función e o rol dese equipamento público na comunidade e no territorio no que se asenta. A través de tres experiencias de difusión pública levadas a cabo en Galicia, abrimos unha reflexión sobre a construción de discursos científicos e populares e a recuperación de sitios arqueolóxicos na Galicia rural.

Patrimonio Expandido? Experiencias e propostas colaborativas para a súa re-activación. María Masaguer
Expandir o patrimonio, facer que ocupe máis espacio e que chegue a maior número de persoas. pero tamén convertilo nunha ferramenta de traballo para reflexionar e decidir sobre o territorio. O patrimonio entendido non como obxecto senon como coñecemento. Falaremos de Bicomún, como a proposta dunha categoría mancomunada de protección patrimonial, e das grafías semánticas-cartografías colaborativas, como unha fórmula colectiva de entender a relación pasado-presente-futuro.

O dereito á cidade. Xornadas: Urbanismo e Participación.

Dereito á cidade: recuperamos o concepto inaugurado por Henri Lefebvre nos anos 60 do século XX para reivindicar e reformular aquela proposta crítica, aquela visión do urbanismo como un sistema complexo que integra dereitos, como a vivenda, con factores socio-políticos como a identidade ou a participación pública.

Porque entendemos que o espazo público é cerna do conflito político e da dialéctica, pretendemos cuestionar de que maneira as cidades avanzan no proceso de mercantilización dos seus bens, converténdose, cando menos até o estoupido de 2008, en principal soporte da economía capitalista. Nese sentido, indagaremos no vínculo entre privatización económica e despolitización do espazo público.

Con estas Xornadas, lanzamos a proposta da cidade como un espazo apropiado pola maioría social no que as prácticas de resistencia creen novos sentidos e usos; chamamos por unha ollada poliédrica que percorra a cidade dende a recuperación da memoria ás reivindicacións actuais, que se achegue dende o ámbito teórico e tamén dende a experiencia dos movementos sociais.

Tentaremos, entón, abrir o debate para a construción dunha resposta activa fronte a unha orde urbana imposta.